EVEN STILSTAAN. DAN PAS HANDELEN.
DOE
DE 3
PUNTEN CHECK.
Een onverwacht appje, een dringende mail of een vreemd telefoontje. Hoe weet je of je het kunt vertrouwen? Met de 3-puntencheck leer je waar je op moet letten voordat je klikt, betaalt of reageert.
Een bericht. Een verzoek. Even checken.
Je krijgt een appje met de vraag of je geld kunt voorschieten. Een mail waarin staat dat je iets moet betalen. Of een telefoontje van iemand die zegt namens je bank te bellen. Het kan echt zijn, maar hoe controleer je dat?
Met de 3-puntencheck stel je jezelf drie vragen: Wie? Wat? Zelf check. Kort gezegd: de WWZ-check. Je kunt hem gebruiken bij een bericht, telefoontje, mail of brief die je niet vertrouwt.
Bekijk hoe de WWZ-check werkt
In de video zie je waar je op kunt letten voordat je klikt, betaalt of reageert. Hieronder lopen we de drie punten rustig met je door.
1. Wie neemt contact met je op?
Kijk eerst wie de afzender is. Ken je deze persoon of organisatie? Verwachtte je een bericht? En is diegene echt wie die zegt te zijn?
Een bekende naam, profielfoto of een herkenbaar telefoonnummer kan vertrouwen wekken. Toch is dat op zichzelf geen bewijs. Bij spoofing worden afzendergegevens vervalst. Daardoor kan het lijken alsof je door een vertrouwd nummer wordt gebeld.
Bekijk de afzender dus goed, maar laat je niet alleen overtuigen door wat er op je scherm staat.
2. Wat willen ze van je?
Let op wat je wordt gevraagd. Moet je geld overmaken, gegevens doorgeven, een code delen of op een link klikken? En waarom moet dat ineens zo snel?
Bij phishing lijkt een bericht van een betrouwbare organisatie te komen, terwijl iemand je bijvoorbeeld naar een nagemaakte inlogpagina probeert te lokken.
Soms draait het vooral om het verhaal. Iemand maakt je bang, wint je vertrouwen of zet je onder druk om snel te handelen. Dat noemen we social engineering. Juist als je nauwelijks tijd krijgt om na te denken, is het verstandig om even te stoppen.
3. Zelf check: controleer het via een andere weg
Gebruik niet meteen de link of het telefoonnummer uit het bericht dat je wilt controleren. Kies zelf een andere manier om contact te leggen.
Vraagt een bekende via een nieuw nummer om geld? Bel dan het nummer dat je al van die persoon had. Zegt iemand namens een organisatie te bellen? Hang op en neem zelf contact op via de officiële app of website.
Staat er dat je een rekening moet betalen? Open zelf de officiële omgeving van die organisatie en controleer of je de rekening daar terugvindt.
Bijvoorbeeld: ‘Kun jij even voorschieten?’
Je krijgt een appje: ‘Mijn telefoon is kapot. Dit is mijn nieuwe nummer. Kun jij een rekening voor me betalen? Het moet vandaag.’
Wie? Iemand zegt een bekende te zijn, maar gebruikt een nieuw nummer.
Wat? Je wordt gevraagd geld over te maken, en er wordt haast achter gezet.
Zelf check. Je betaalt nog niet en belt eerst het bekende nummer dat je al had. Zo controleer je het verhaal buiten het nieuwe appgesprek om.
Twijfel je? Je hoeft niet meteen te handelen.
Je mag een gesprek beëindigen, een bericht laten liggen of iemand vragen om mee te kijken. De check is geen garantie dat je iedere vorm van misleiding herkent, maar helpt je wel om bewust stil te staan bij een verzoek.
